Niniejszy serwis wykorzystuje pliki cookie. Korzystanie z serwisu oznacza akceptację tego stanu rzeczy.

Głowy

Xawery Dunikowski (1875-1964)
Głowy
brąz
spuścizna po artyście


Xawery Dunikowski – rzeźbiarz, malarz i pedagog – studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Pełnił funkcję profesora rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i w Państwowej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. W czasie II wojny światowej, w latach 1940-1945, był więźniem obozu koncentracyjnego Auschwitz.  W latach 1925–1929 wyrzeźbił na zamówienie komitetu odbudowy Zamku Królewskiego na Wawelu I cykl Głów Wawelskich – prawie siedemdziesiąt różnorodnych portretów nawiązujących formalnie do gotyku i wczesnego renesansu. Wykazał się dużą inwencją tworząc cykl różnorodnych portretów postaci historycznych: królów, wieszczów narodowych, ale także ludzi współczesnych artyście: aktorów, aktorek, przyjaciół, uczennic. Nie pominął także własnego autoportretu. Głowy były przeznaczone do uzupełnienia brakujących oryginałów na stropie Sali Poselskiej. Do umieszczenia tych rzeźb na zamku wawelskim nie doszło. Zdecydowano o przywróceniu historycznego kształtu budowli, wycofano się z zamówienia, a w Sali Poselskiej umieszczono tylko ocalałe, szesnastowieczne rzeźby. Xawery Dunikowski powrócił do pracy nad głowami w 1955 roku, tworząc  II cykly, zwany także Panteonem Kultury Polskiej. Na zamówienia państwowe sportretował między innymi Feliksa Dzierżyńskiego, Ludwika Waryńskiego, Walerego Wróblewskiego oraz innych działaczy proletariatu, a także marszałka Józefa Stalina. W panteonie znaleźli się naukowcy, politycy, pisarze i poeci, a także znajomi artysty, których pominął w I cyklu, m.in. Stanisław Wyspiański i Olga Boznańska.